Hôm nay là một ngày dài với tôi, sau chuyến bay đêm đến Trùng Khánh (Chongqing) lúc 5 giờ sáng, sân bay vắng tanh, không một bóng người! Ngồi chờ đến 9 giờ hơn xe mới được phép vào thành phố (*), đón chúng tôi ra ga tàu cao tốc, tiếp tục hành trình đến Thành Đô (Chengdu) – thành phố lớn nhất tỉnh Tứ Xuyên (Sichuan), ăn trưa nhanh, chúng tôi lên xe đi Lạc Sơn Đại Phật.
Khi đến Lạc Sơn, chỉ hơn một tiếng nữa là khu di tích đóng cửa, trời giữa Đông khá âm u, mưa lắc rắc. Mực nước sông xuống thấp, may sao tàu vẫn hoạt động, đứng trên boong tàu, sau một ngày dài di chuyển mệt mỏi, cái lạnh cứ thấm dần vào người mỗi khi gió nổi lên. Tàu chỉ đi một vòng chừng hơn 30 phút rồi quay về bến, lên được bờ là ấm hẳn!
Lạc Sơn Đại Phật – tượng Phật cao nhất thế giới, di sản của thế giới theo Unesco từ 1996, tôi biết về tượng khi xem phim tài liệu của National Geographic nói về đập thuỷ điện Tam Hiệp, đập lớn nhất thế giới, nằm chắn ngang sông Trường Giang, con sông lớn thứ ba trên thế giới.
Tôi nhớ mình ngạc nhiên khi đến đoạn những thước phim quay dưới nước, trong ánh sáng mờ ảo của làn nước dưới lòng đập là vết tích những ngôi làng cổ, những di tích khảo cổ có tuổi đời cả triệu năm…tất cả đều chìm sâu dưới đáy hồ, một thế giới không còn sự hiện hữu của con người.
Thời gian đó, hơn hai triệu người dân phải rời bỏ làng quê, ruộng vườn, mồ mả ông bà…dọn vào những căn hộ xa lạ, tù túng, ở những chung cư thiếu vắng màu xanh quen thuộc.
Tôi không nhớ sao phim nhắc đến Lạc Sơn Đại Phật, có thể dưới chân tượng là nơi hợp lưu ba con sông, một trong số đó là nhánh chính của Trường Giang, nơi có đập Tam Hiệp, hay có thể khi nói đến sự giận dữ của thiên nhiên, đến sức mạnh điên cuồng của dòng nước vào mùa mưa bão, nhấn chìm bao thuyền tàu qua lại.
Xuất phát từ lòng tin Phật luôn phù hộ muôn dân, một nhà sư tên Hải Thông đã khổ công đi hoá duyên ròng rã trong suốt 20 năm để gom đủ ngân lượng cho việc tạc tượng Phật. Ông bắt đầu vào năm 713, dưới thời nhà Đường, nhưng mãi đến 803, gần một thế kỷ, mới hoàn thành. Công trình tạm ngưng mấy lần, nhiều đồn đoán được thêu dệt cùng những truyền thuyết trong dân gian.
Việc quan tham ô bị rớt xuống sông sâu khi muốn cướp lượng bạc dành tạc tượng, việc nhà sư Hải Thông sáng mắt trở lại sau khi chính tay móc mắt đưa cho tham quan thay vì dâng bạc.
Sự hiển linh có thật khi không còn sóng to gió lớn từng cướp đi bao nhiêu sinh mạng lúc tượng hoàn thành…mãi đến giờ trong dân chúng vẫn lưu truyền câu nói “Núi là Phật, Phật là núi”!
Sư Hải Thông chỉ kịp tạc đến vai Phật, khi ông viên tịch, công trình tạm ngưng, sau đó có người nối nghiệp tiếp tục đến khi hoàn thành. Chín mươi năm cho một công trình cao 71 m, hai bên có hai tượng của thần hộ pháp cao 16 m, được tạc cùng thời và tồn tại sau 1200 năm!
Mười hai thế kỷ đi qua, tượng vẫn còn đấy, lưng dựa vào vách núi Lăng Vân, ánh mắt Phật dõi theo dòng sông phía dưới, chứng kiến bao đổi thay trong từng ấy thời gian. Phải nói ngay, khi thấy tượng Phật trong phim, tôi tự nhủ nếu có dịp sẽ đến đây nhìn tận mắt. Và khi tượng ngay trước mặt, tôi vẫn không thể hình dung được công sức của vị sư năm xưa, trọn đời hiến dâng cho một công trình thách thức cả thời gian.
Lạc Sơn Đại Phật được tạc vào vách núi Lăng Vân nằm về phía Nam tỉnh Tứ Xuyên, đối diện là ngọn núi nổi tiếng nếu ai mê kiếm hiệp Kim Dung đều biết – núi Nga Mi (có dịp tôi sẽ kể về chuyện đi núi Nga Mi vào một sáng âm u đầy tuyết và gió nhưng khi lên tới đỉnh, cao hơn 3000m, lại là một không gian của mùa Xuân!)
Phía sau đầu của tượng và hai bên tai có một hệ thống thoát nước độc đáo được xây dựng từ thời đó, nhằm bảo vệ tượng không bị mưa xói mòn theo thời gian. Khi bắt đầu tạc, một công trình kiến trúc bằng gỗ (nhìn như toà tháp cao 13 tầng) được dựng lên nhằm bảo vệ tượng khỏi mưa và nắng, nhưng toà tháp bị quân Mông phá huỷ hoàn toàn vào cuối thời Đường.
Từ cổng của Tourist Center khách có thể đi bộ hoặc thuê xe xích lô đạp đưa ra bến sông, cách gần 1 km, sau đó lên tàu đi ngắm tượng. Vào mùa nước cạn tàu không chạy được, khách có thể đi bộ từ trên núi, rồi bước theo các bậc thang xuống đến chân tượng. Hàng năm có hơn 5 triệu du khách đến tham quan, đặc biệt vào Tết Nguyên Đán, lượng khách viếng tăng lên rất nhiều.
Sau Lạc Sơn Đại Phật chúng tôi về khách sạn, ăn tối nghĩ ngơi chuẩn bị cho ngày mai. Một ngày đầy bất ngờ cho tôi và nhiều người khác với thử thách leo lên núi Nga Mi trong một khung cảnh tuyết rơi trắng xoá!
__________________
(*) Giờ cao điểm xe lớn không được vào trung tâm thành phố, phải sau 9g sáng
Le petit renard 