Gấu trúc – quốc bảo Trung Hoa

Sống ở Sài Gòn, từ nhỏ tôi hay được gia đình cho đi Sở thú, thường vào cuối tuần, lúc thì mẹ tôi đưa mấy cô cậu học trò nơi trường bà dạy, khi thì mấy bạn đồng nghiệp trẻ tuổi ở trường Lĩnh Năng ^(*), tôi lúc nào cũng được ké theo!

Có lẽ vì vậy, dù bất kỳ ở Đông hay Tây, có thời gian rảnh rỗi, tôi lại đến sở thú, nhưng nơi chỉ nuôi độc nhất một loài thú đúng là lần đầu! Gọi sở thú không đúng, chính xác hơn trung tâm bảo tồn, cứu hộ và nghiên cứu loại gấu trúc khổng lồ ở Dujiangyan (Đô Giang Yến) Trung Quốc.

Tôi kết loài gấu này từ lâu, nhìn chúng buồn cười quá, sự phân bố màu sắc trắng đen, nhất là ở hai tai và mắt, nhìn đã vui mắt, xem thêm mấy clip trên mạng, cách chúng ăn, chơi và “quậy” nhân viên chăm sóc, rồi thêm mấy bộ phim ăn khách Kungfu Panda, tôi nghĩ trong đầu nếu có dịp, phải đi gặp chúng thôi, quốc bảo của xứ Tàu!

Vì là quốc bảo nên có lần xem video của một vlogger nổi tiếng người Việt chuyên khám phá Trung Hoa, bạn ấy nói đi xem gấu trúc cực, từ việc mua vé trên mạng không đơn giản, rồi mua vé tại chỗ đông không chịu nỗi, toàn dân địa phương, đến khi vào được thì bọn gấu buồn buồn bỏ vô chuồng mất tiêu.

Tin thật, nên tôi cứ truy cậu dẫn tour người địa phương có thấy được chúng không, cậu trả lời, đi sớm thì may ra, chỗ này chỉ có 12 con! Và thế sáng hôm sau, ăn sáng xong, chúng tôi khởi hành khá sớm, đến nơi…khách vắng thật, mùa Đông mà! Và chúng, lũ gấu trúc đang ngồi nhai ngấu nghiến lá trúc, cành trúc…một cách ngon lành.

Gấu trúc cực kỳ dễ thương, nhìn chúng rất “tếu”, từ cách ngồi dựa lưng vào tảng đá hay gốc cây, liên tục ăn, lúc thì cầm nguyên cây, xước trúc như người xước mía, lúc một mình, lúc tụ ba, cùng ăn chung, vui thì tranh nhau, buồn thì bỏ đi chỗ khác!

Chán ngồi dưới đất, chúng lại tha một nhánh trúc dài đầy cành lá, lù đù leo lên cây, trúc vướng vào cây, rớt xuống, chúng từ từ leo xuống, tha chính nhánh đó lên mặc dù chung quanh còn nhiều nhánh khác!

Ngồi ăn một hồi, chắc no bụng, chúng lững thững đi một vòng quanh khuôn viên, rồi bỏ vào chuồng, nhưng chưa đầy một phút chúng lại ra… và cứ như thế liên tục, kiểu chán đám khách cứ bu quanh nhòm ngó, nhưng vào chuồng xong, chắc lại chán nên chun ra… Hoặc ăn no, chúng lại tìm nơi ngủ.

Không biết chúng có hiền không, nhưng nhìn đôi mắt, tôi đoán hiền nếu “mày đừng giành trúc của tao”, trung tâm tôi đến sáng hôm đó, toạ lạc trong một khuôn viên rộng hàng trăm nghìn mét vuông, ngoài những cơ sở nuôi, chăm sóc, nghiên cứu…phần còn lại toàn để trồng trúc.

Ngay từ cổng vào, đã thấy toàn trúc với trúc, một em trung bình hàng ngày xơi từ 20 – 40 ký trúc (luôn lá và cây), nếu chỉ tính 20 em đang được “tại ngoại, giao lưu” với khách (số lượng do trung tâm thông báo, số còn lại đang được chăm sóc, theo dõi bên trong). Vậy trung bình 20 em với 40 ký trúc, vườn cần 800 ký một ngày, đất rộng chỉ để trồng trúc là thật!

Trung tâm này nằm sát chân núi, nơi có khá nhiều rừng trúc, loại trúc dành cho gấu được chọn lựa rất cẩn thận, được chặt mới mỗi ngày, cây non, lá xanh, tuyệt đối không phun hoá chất, ngoài trúc chúng cũng được cho ăn cà rốt, táo, một số bánh dinh dưỡng đặc biệt làm cho chúng.

Hiện tại, khoảng 50 gấu trúc đang được chính phủ Trung Hoa cho các sở thú và vườn thú trên khắp thế giới “thuê”, một chính sách ngoại giao “đặc biệt” với những quốc gia tin tưởng có “đủ kinh phí” chăm sóc chúng tốt!

Chi phí “thuê” một em lên cả triệu đô/ năm, ngoài ra còn phải xây dựng cơ ngơi cho chúng, nguồn thực phẩm đúng yêu cầu, nhân viên chăm sóc…tiêu tốn không ít. Mọi chi phí này đều do vườn thú “thuê” gấu trúc lo, cho nên một vườn thú Phần Lan đã quyết định trả chúng về cố quốc khi không kham nổi số tiền gần chục triệu đô mỗi năm!

Gấu trúc trong tự nhiên hiện nay chủ yếu sống ở các vùng núi ở Tứ Xuyên, với số lượng ước tính vào khoảng 1.800 con. Mặc dù gấu trúc hoang dã đang được bảo tồn và phục hồi, nhưng vẫn gặp nhiều thách thức từ việc mất môi trường sống thiên nhiên, biến đổi khí hậu…

Nếu có dịp bạn nào yêu thích Panda nên đến thăm chúng, bảo đảm nhìn chúng ăn, chơi đùa là thích ngay!

_____________________________

(*) Trường Lĩnh Năng ở Quận 5, một trường trung học tư nhân ngày xưa dành riêng cho người Hoa.